Aflevering 4: Barts Babbels de podcast, de Zwitserland-tips van Kaira
In Zürich zwem je naar je werk. Je stopt je kleren in een waterdichte zwemzak en drijft zo met de stroom de Limmat af. Freelancejournalist Kaira van Wijk ruilde Parijs in voor Zürich, en na een zomer aan het water begrijpen we waarom. In aflevering 4 van Barts Babbels de podcast vertelt ze waar je in Zwitserland slaapt, eet, zwemt en hikt. Dit zijn alle tips uit de aflevering, op een rij.
Aflevering 4: Barts Babbels de podcast, de Zwitserland-tips van Kaira. Beluister de hele aflevering hier.
Parijs stond al jaren in Kaira’s hoofd, dus daar ging ze eerst heen. Na een jaar merkte ze dat ze er niet kon aarden: te chaotisch, altijd on. Ze bleef terugdenken aan de zomer die ze in Zürich had doorgebracht. Volgens haar kun je na een zomer in Zürich bijna niet meer terug. Het voelt als vakantie in Italië, maar dan zonder toeristen: je zwemt, picknickt en hikt overal, en ondertussen woon je in een stad met heel goede restaurants. Inmiddels woont ze er twee jaar. Freelancers zijn er dun gezaaid, want zonder baan bij een Zwitsers bedrijf mag je er eigenlijk niet wonen. Kaira liep gewoon binnen bij de Zwitserse KVK, liet haar opdrachten zien en kon een week later haar B-permit ophalen. Die geldt vijf jaar. Daarna volgt een C-permit, en na tien jaar kun je een paspoort aanvragen.
Maartje vindt Zürich in de zomer de ideale solotrip: lekker rondlopen, museum in, galerie in, goed eten en zo de natuur in. Wel een bubbel, geeft Kaira toe, een hele veilige en privileged bubbel. Daarom pakt ze geregeld de trein naar Amsterdam.
7132 Hotel (Vals): Helemaal nieuw is het niet, maar wel Kaira’s eerste tip. In het bergdorp Vals in Graubünden ontwierp architect Peter Zumthor de Therme Vals, een brutalistische spa van Valser kwartsiet die in Zwitserland een begrip is. De kamers in het hotel ernaast zijn ontworpen door verschillende architecten. Kaira’s favoriet: de kamer van de Japanse architect Kengo Kuma, met plafond en muren helemaal van hout, een soort vogelnest. Zet je het raam open, dan tikt de wind zachtjes tegen het hout en slaap je nog dieper. Maartje: “Ik wil erheen.” 7132.com
Hôtel Borsari (Martigny): In het Franstalige deel, in Martigny in Wallis, ligt dit designhotel in een oud wijnopslagcomplex. In de kelder zit Les Bains Publics: thermale baden in negentiende-eeuwse wijntanks, elk met een eigen temperatuur. Martigny was al een kruispunt in de Romeinse tijd, op weg naar Frankrijk en Italië, en daar zie je in de stad nog genoeg van terug. Je drinkt er ook heel goede wijn. marriott.com
Kronenhalle (Zürich): Een vriendin van Kaira zou Luzern zeggen, maar Kaira kiest de Kronenhalle. Gesteven tafellakens, een vleugje oud Italiaans café en aan de muur hangen Miró, Chagall en Picasso. Eten in een museum, zeg maar. Goedkoop is het niet: met een hoofdgerecht, voorgerecht en een drankje zit je al snel op 80 frank. Te duur? Neem dan een drankje in de bar, die minstens zo cosy is. En Zwitserland duur? Kaira vindt Parijs net zo duur. Daar betaal je al snel 400 euro voor een minikamertje. Alleen de supermarkt valt in Zwitserland echt duurder uit, dus ga naar de Aldi. kronenhalle.com
Duurzaam reizen begint volgens Kaira bij de trein: het spoornet is zo goed dat je met trein en bus in elke uithoek komt. Slaap in kleine familiehotels die lokaal inkopen. En zoek je een berghut of hotel waarvan je zeker weet dat het goed zit, kijk dan of het het Ibex Fairstay-label heeft, het Zwitserse duurzaamheidslabel met de steenbok.
Wie op budget door Zwitserland wil, komt in de zomer. Dan hang je de hele dag aan het water in een badi: een afgebakend stuk van het meer of de rivier, met een bar erbij. Een dagkaartje kost rond de 8 frank. In het centrum zijn de badi’s vooral zien en gezien worden, verder naar de rand zie je meer gezinnen. Kaira heeft een seizoensabonnement, met een sauna in de winter, maar dat loont alleen als je er woont. Wil je helemaal niks betalen, dan zijn er genoeg gratis zwemplekken langs de rivier en het meer. Tik in Google Maps ‘Seebad’ in en je ziet ze allemaal. In de Limmat staat een flinke stroming, dus veel mensen drijven met een Wickelfisch, de waterdichte zwemzak, de rivier af.
Ook de bergen hoeven niet duur te zijn. Isa’s vriend liep vanuit Nederland met de trein naar Zwitserland en daarna van berghut naar berghut. Hij betaalde tussen de 80 en 100 euro per nacht, met ontbijt, diner én een douche. Verwacht geen schilderijen aan de muur: je komt voor het uitzicht. Het eten was heel goed, al is het vooral vlees en kaas. Vegetarisch lukt, veganistisch is in de bergen bijna onmogelijk.
De Zwitserse klassieker die je niet mag overslaan: Älplermagronen, eigenlijk mac and cheese met gebakken uitjes erop, en met appelmoes ernaast als je wilt. Precies waar je zin in hebt na een dag in de bergen. Drink er Zwitserse wijn bij. Die komt onder meer uit het Franstalige deel en uit Ticino, en Kaira vindt hem heerlijk fris. Maartje proefde hem afgelopen winter en was verrast.
Engadin: Het Engadin kennen we van het skiën, en van het posh St. Moritz. Maar in de herfst is het er volgens Kaira minstens zo mooi en veel rustiger. Je zoekt een klein boutiquehotel, maakt lange hikes en doet het verder rustig aan. Ook voor kunst moet je hier zijn. Vrijwel elk Zwitsers dorp heeft een fondation, galerie of museum, en in het Engadin maken kunstenaars installaties midden in het landschap. Zo staat bij Hotel Castell in Zuoz de Skyspace van James Turrell. In het Engadin spreken ze ook nog Reto-Romaans, de vierde landstaal, en dat hoor je aan de sprookjesachtige plaatsnamen. Kaira’s advies: doe Zwitserland niet in één trip. Het Franse, Duitse en Italiaanse deel voelen als drie verschillende landen. In het Italiaanse deel denk je met al die palmen echt dat je in Italië bent.
Zwitsers zijn echte natuurmensen, en dat zie je terug op je bord. Vrijwel elk restaurant en hotel in de bergen kookt met ingrediënten uit de omgeving. Kaira heeft zelf een groenteabonnement en krijgt elke week een tas met groenten uit de bergen. Ook duurder winkelen hoort erbij. Buy cheap, buy twice, zeggen ze hier. En wie in de supermarkt werkt, verdient er een goed loon.
1. Berghuus Radons (Savognin): Een berghotel in Graubünden met twaalf kamers. Je komt er met de trein en de bus, het laatste stuk met de kabelbaan. Je eet er heel goed, in de zomer hik je vanaf de deur en in de winter is het ski-in, ski-out. Kaira’s favoriete moment: ramen open, ski’s aan en zo de piste op. radons.ch
2. Montreux Jazz Festival: Elk jaar in de zomer staan de podia aan het Meer van Genève, met ook gratis concerten aan het water. Volgens Kaira heel bijzonder. montreuxjazzfestival.com
3. Walensee: Wil je zwemmen en hiken in de zomer, ga dan naar de Walensee. Het voelt een beetje als Italië, maar dan veel rustiger.
Eenmaal in Zwitserland download je meteen de SBB-app. Die vindt je locatie en brengt je naar elke uithoek. Koop je een dag of twee van tevoren, dan scoor je vaak een Supersaver-ticket, soms voor de helft van de prijs. Drie uur in de trein kost zo’n 40 frank. Ben je er langer, dan is het Halbtax-abonnement interessant: je betaalt één keer rond de 190 frank en reist een jaar lang voor halve prijs. Ook de Swiss Travel Pass schijnt een goede deal te zijn. En geen zin om koffers te slepen? SBB vervoert je bagage voor je, onder meer van het station naar luchthaven Zürich. Maartje had het achteraf graag geweten: Zwitserland werkt, maar je moet net even weten hoe. sbb.ch
Het is trouwens ook een fijn roadtripland, zegt Kaira. Je rijdt de bergen in en er is niemand.
Zürich combineer je makkelijk met Bern, de hoofdstad, iets wat mensen vaak vergeten. Het oude centrum staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst, met arcades vol restaurantjes. Vanuit de Rosengarten kijk je uit over de stad en de besneeuwde bergen. In de zomer springen Berners in de Aare, die om de stad heen kronkelt, en drijven ze met de stroom mee terwijl ze omhoog kijken naar het parlementsgebouw.
- Confiserie Tschirren: Een juwelenontwerpster uit Zürich stuurde Kaira naar deze banketbakker aan de Kramgasse, al sinds 1919 een begrip in Bern.
- Veranda: Wisselende, seizoensgebonden kaart, in een park op vijf minuten lopen van het station.
- Lorenzini: Kaira vindt dat je in Zwitserland heel goed Italiaans eet, en dat lukt ook hier in het oude centrum.
In juli kun je naar het Gurtenfestival, op de Gurten, de huisberg van Bern. En loop ook even langs de ambassades. Vanuit Bern zit je zo in de natuur van het Berner Oberland. In de aflevering komen twee hotels voorbij: het Grand Hotel Belvedere in het autovrije Wengen, opnieuw ontworpen en met uitzicht op de Jungfrau, en The Cambrian in Adelboden, een designhotel met een hele mooie spa. Meer hotels in de buurt in de leukste hotels in de Jungfrau regio.
Wat kost een dag Zürich? Wil je je geld stukslaan, dan slaap je in het Widder Hotel in de oude binnenstad, voor zo’n 600 frank per nacht. Kaira kiest liever een Airbnb in Seefeld of in haar eigen wijk Wiedikon, voor ongeveer 200 frank per nacht. Het Industriequartier voelt trouwens een beetje als Berlijn. Kaira ontbijt niet, maar zonder goede koffie komt ze niet op gang. Die haalt ze bij Collective Bakery in Zürich West. Of bij het café van Monocle, de uitgever van het gelijknamige magazine, met een conceptstore erbij in Seefeld. Leuk om de crowd te spotten. Vanaf daar loop je zo de berg op richting de Dolder, het laatste stuk met het tandradbaantje. Dat is een hike, vindt Kaira, al houdt Maartje het op een wandeling.
Lunch je in de Kronenhalle, reken dan op zo’n 80 frank. Bij een gewone brunchplek betaal je al snel 20 frank voor een avocadotoast. ‘s Middags ga je naar het Kunsthaus, vlak bij de Kronenhalle. Volgens Kaira kost een ticket zo’n 30 frank. Daarna loop je over de chique Bahnhofstrasse, in de winter vol lichtjes, of je gaat naar Zürich West. Daar zitten in de bogen van een oud spoorviaduct, Im Viadukt, allemaal conceptstores. In de zomer duik je een badi in, voor zo’n 8 frank. Of je gaat naar Frau Gerolds Garten, een vaste plek met heel veel eet- en drinkkraampjes en een festivalgevoel. Ook in de winter open, dan met fondue en glühwein. Haal een ijsje bij Gelateria di Berna.
Voor de apero gaat Kaira naar haar favoriet, Gamper Bar aan de Nietengasse, op loopafstand van Wiedikon. Ze schenken er meer dan honderd natuurwijnen. En heb je fancy geluncht, doe dan chill bij het diner: Zürich zit vol goede trattoria’s. Met hoofdgerecht, wijn, water en een dessert zit je al snel op 60 frank. Twee nachten en drie dagen, en je hebt de stad echt gezien.
