Tips voor het Hart van Jutland (Trekantområdet), Denemarken
Yay, Billund. Yay LEGOLAND. Dat pretpark in Denemarken kennen we in Nederland heus. Maar het Hart van Jutland is zoveel groter en leuker dan alleen LEGOLAND. De regio rondom de steden Fredericia, Kolding, Vejle en Billund ligt centraal in Jutland en strekt zich uit van de Kleine Belt tot ver het binnenland in. De kleine wat? Dat is het water dat Jutland scheidt van het eiland Funen. Aan die kant vind je de kust en de vestingsteden, en hoe verder je landinwaarts rijdt, hoe groener het wordt: rivierdalen, bossen en heide. Afijn, het is in ieder geval een gebied met bruisende vestingsteden, een groen rivierdal en archeologische vondsten van duizenden jaren oud. En pinky promise: je kunt het Hart van Jutland prima zonder LEGOLAND bezoeken. Of het er juist bij doen en ontdekken dat de rest van de regio minstens zo interessant is. Dit zijn onze tips voor het Hart van Jutland (Trekantområdet), Denemarken.
Good to know: het Hart van Jutland ligt centraal in Jutland en is daardoor makkelijk te combineren met Sønderjylland in het zuiden en Kystlandet in het noorden. Vanaf de Deense grens rijd je er in ongeveer anderhalf uur naartoe. Roadtrip is roadtrippin'.
Een banger op de speakers en let’s go turen naar het landschap. We zitten helemaal in de roadtrip. Kom je vanuit het zuiden? Maak dan een pitstop bij Christiansfeld. Christiansfeld werd in 1773 gesticht door de Hernhutters, een protestantse broedergemeente die de hele stad volgens eigen idealen ontwierp met rechte straten, gele bakstenen huizen met rode dakpannen en een grote witte kerkzaal zonder versiering. De stad staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst. En waar de stad vandaag de dag nog om bekendstaat (tevens de reden dat we je hierheen sturen) zijn de honingkoekjes. Je koopt ze onder meer bij Xocolatl aan de Lindegade 36. En een grote kans dat wanneer je bij Xocolatl bent, dat er meer over de toonbank vliegt dan slechts de koekjes. Alles hier is om te smullen en in het café achteraan de zaak plof je rustig neer.
Hopelijk heb je wat kracht uit de honingkoekjes kunnen halen, want in Middelfart moet je aan de bak. De oude Kleine Belt-brug werd in 1935 geopend en verbindt Jutland met Funen. Er rijden treinen en auto’s overheen en sinds een aantal jaar lopen er ook mensen bovenop. Whut? Ja! Bij Bridgewalking loop je met een gids over de stalen boog van de brug, tot een hoogte van ongeveer zestig meter boven het water. No worries, je bent de hele tijd vastgemaakt aan een veiligheidslijn en klimt geleidelijk omhoog. Onderweg stopt de gids om te vertellen over de bouw van de brug en de omgeving. Je ziet de kust van Jutland aan de ene kant, Funen aan de andere, de nieuwe brug een stukje verderop (waar nu de snelweg overheen loopt). En heel vet, want De Kleine Belt heeft een van de grootste concentraties bruinvissen ter wereld. Spotten maar! En leuk om vanaf hier te zien hoe serieus Denen het zeilen nemen.
De tour vertrekt vanaf het Welcome Centre aan de Galsklintvej in Middelfart en duurt ongeveer twee uur. Trek kleding aan die past bij het weer, want boven waait het altijd harder dan beneden. Je krijgt overigens wel een pak over je kleding aan, niet zozeer voor de warmte maar meer voor de vuilheid van de brug (vonden we meevallen, maar ok) en zodat je kleding niet blijft haken. Last van hoogtevrees? Dan kun je deze beter overslaan. De tour wordt in het Engels gegeven, check daarvoor even de site. Weet je vooraf dat je komt maar is er geen Engelse tour te vinden, gooi er dan een mailtje uit. Reserveren is ook een must.
Bridgewalking | ©Bridgewalking Fredericia (Destination Trekantomraadet)
We gaan nog niet naar huis, nog lang niet…. Want ook Fredericia in het Hart van Jutland is de moeite waard. Deze vestingstad aan de Lillebælt (Kleine Belt) is knus en leuk, net zoals de omliggende natuur. Zo sliepen we ten noorden van Fredericia bij het schiereiland Trelde Næs. Een waanzinnig natuurgebied met bos, steile kliffen, fantastische wandelpaden en een stenige kust. Bij DANCAMPS Trelde Næs is het next level kamperen wanneer je een safaritent met een eigen keuken, badkamer en een groot terras boekt. In de safaritent heb je genoeg ruimte voor vier personen. Crème de la crème is de wilderness hottub. Een eigen hottub (het nummertje matcht het nummer van je safaritent) die opgewarmd is bij aankomst. Bij aankomst staat er ook een fles wijn, 1 + 1 = 2.
Vanaf je hottub heb je uitzicht op het water.
Wie liever beweegt, loopt vanaf de tent zo het schiereiland op voor een wandeling langs de kust. Dat is sowieso de moeite waard, want de natuur is hier next level. Kijk ook goed op de grond, want grote kans dat je op bijzondere fossielen stuit.
Er zijn verschillende wandelpaden op het schiereiland, waaronder de gemarkeerde route Næsset Rundt van 5 kilometer. In het natuurcentrum vind je alles wat je nodig hebt aan uitrusting (je leent hier krabvismateriaal en materiaal voor een kampvuur bijvoorbeeld) en het centrum is overdag, de hele week, geopend. Wij liepen deze route en waren erg enthousiast!
Fredericia werd in de zeventiende eeuw gebouwd als vestingstad en vandaag de dag bruist het er! Er is een foodmarkt, bij Café Vivaldi Fredericia is het gezellig druk, Café Mair’s heeft een mooie innovatieve kaart en bij Druen vinbar & hapser ploffen we neer when we zin hebben in een wijnbar. Bij Doktor Herman komen we dan weer als we in de mood zijn voor cocktails.
Aan de oude haven ligt Café Mums, een gezellig café aan het water met klassieke Deense gerechten en seizoensgerechten. Tijdens de lunch serveren ze smørrebrød, de Deense open boterham. Smørrebrød is een stevige snee roggebrood, zorgvuldig opgebouwd met bijvoorbeeld haring, garnalen, rosbief, ei of gerookte vis. En dat heel mooi opgemaakt. In de avond scoor je prima zalm en burgers.
Ten westen van Vejle ligt het Vejle Ådal, het dal van de rivier de Vejle. Wat we tot nu toe van Denemarken hebben gezien, is hier ineens best ‘ondeens’. Het landschap is glooiend, bebost en met een rivier die door de weilanden slingert. En wil je doen zoals de Denen het doen, zet dan koers richting Hopballe Mølle voor de lunch. Bij deze oude watermolen wordt al eeuwenlang gemalen: vroeger kwamen boeren uit de omgeving hier hun graan laten malen, maar inmiddels wordt hier onder meer kip gehouden en vind je een restaurant en een fijne boerderijwinkel.
In de voormalige stallen, die zijn gerestaureerd uiteraard, zit Restaurant Møllesøen. Deense families verzamelen hier voor een buffetlunch. Man, wat goed! De kip was echt om voor terug te komen, net zoals de zalm- en stoofgerechten. Niet zozeer de massale buffetcultuur als je misschien kent, maar alle gerechten zo vers en mooi opgemaakt. Heerlijk, vonden we.
We gaan de geschiedenis in. In 1921 vond een boer bij het dorp Egtved een grafheuvel. Daarin stond een uitgeholde eikenstam en daarin lag een jonge vrouw. Ze was ongeveer 3400 jaar eerder begraven, in de Bronstijd. Door de omstandigheden in de grond waren haar kleding, haar haar en de koeienhuid waarin ze was gewikkeld opvallend goed bewaard gebleven. Ze droeg een kort rokje van koorden, een blouse met korte mouwen en een riem met een grote bronzen schijf.
Het Egtved-meisje is een van de beroemdste archeologische vondsten van Denemarken. Het meisje zelf ligt in het Nationaal Museum in Kopenhagen, maar op de plek waar ze werd gevonden, is nu Egtved Pigens Verden: een openluchtmuseum waar je door het landschap loopt, de grafheuvel ziet en ontdekt hoe mensen hier in de Bronstijd leefden. Het museum is onderdeel van Vejle Museerne en de toegang is gratis.
Tien minuten rijden van Egtved ligt Bindeballe Købmandsgård, een interessante dorpswinkel die sinds 1897 bestaat en nu een levend museum is. Een Deense plattelandswinkel van ruim een eeuw geleden met de houten toonbank, laden en planken vol spullen, oude reclameborden, blikken en potten.
Je kunt er nog steeds dingen kopen en achterin zit een klein café waar je koffie met taart drinkt. Bindeballe ligt aan het oude fietspad langs de voormalige spoorlijn door het dal, dus je komt er ook veel fietsers tegen.
Pareltje dit hoor. Al klopt het woord ’tje’ niet helemaal, want Hotel Koldingfjord is reusachtig. Gelegen aan de fjord, net buiten Kolding, in een indrukwekkend historisch gebouw. Midden in het groen, met uitzicht over het water. In 1911 werd het complex geopend als sanatorium voor kinderen met tuberculose. De historische gebouwen en hun bijzondere karakter zijn behouden gebleven. In 2026 zijn er twee historische gebouwen op het terrein, Granly en Fjordglimt, gerenoveerd en omgetoverd tot nieuwe hotelkamers en appartementen. Met fitness en sauna! In het hoofdgebouw zit overigens ook een zwembad.
Naast gewone kamers zijn er ook appartementen met twee slaapkamers, handig als je met vrienden of een gezin reist. Sommige appartementen hebben een eigen keuken en terras, zodat je net wat meer ruimte en vrijheid hebt tijdens je verblijf. En hoewel je hier heerlijk rustig zit, ben je met de auto in ongeveer een kwartier in het centrum van Kolding. Er zijn veel zakenmensen, maar daardoor is er ook altijd reuring.
Hotel Koldingfjord | ©Hotel Koldingfjord
Bij restaurant Nögen hadden we een van de leukste avonden uit. Een supermodern en informeel restaurant in het centrum van Kolding met een duidelijk uitgangspunt: voedselverspilling tegengaan. De keuken werkt met seizoensproducten en gebruikt ingrediënten die in andere restaurants vaak worden weggegooid. Groenten die er misschien niet helemaal perfect uitzien, overschotten, bijvangst en bijzondere stukken vlees. De chefs weten nooit precies welke ingrediënten ze binnenkrijgen en moeten daar iedere week weer iets nieuws mee bedenken. De dag dat wij kwamen, was er een overload aan tomaten. En hoewel we, toegegeven, ook een beetje angstig waren voor de hoeveelheid tomaat die ons hoogstwaarschijnlijk zou worden toegereikt, bleek dat nergens voor nodig. De tomaat zat juist subtiel overal in verwerkt. Je kiest zelf een menu. Met Halv Nögen krijg je zeven serveringen: twee snacks, twee voorgerechten, twee hoofdgerechten en een dessert. Heb je meer trek, dan is er Hel Nögen, met tien serveringen, verdeeld over drie snacks, drie voorgerechten, drie hoofdgerechten en een dessert. En voor wie de avond helemaal compleet wil maken, is er Fuld Nögen: tien serveringen met een uitgebreide wijnbeleving, waarbij ook extra porties van favoriete gerechten mogelijk zijn. De precieze gerechten wisselen voortdurend, afhankelijk van de ingrediënten die beschikbaar zijn. Ook de bar doet mee aan het concept met onder meer cocktails, mocktails en sapjes waarin restfruit en groenten worden verwerkt. Nögen zit overigens niet alleen in Kolding. Je vindt het concept ook in Vejle, Aarhus en Kopenhagen, dus mocht je tijdens je rondreis door Denemarken elders zijn, dan kun je er ook daar aanschuiven. Parkeren doe je in Kolding het handigst aan de Ejlersvej.
Meer informatie vind je op destinationtrekantomraadet.com.