Sønderjylland in Denemarken ligt op rijafstand van Nederland en is verrassend leuk!
Vliegensvlug de Deense grens over en snel doorrijden om naar het noorden van Denemarken te gaan. We get it, de Noordzeekust, Aarhus, Skagen en Kopenhagen, allemaal fantastisch. Maar het is ook zonde om zo snel door te karren. Net over de grens passeer je Sønderjylland, het Deense woord voor Zuid-Jutland. En dat is een van de meest gevarieerde regio's van het land. Aan de oostkant ligt de Oostzee met lange fjorden en kleine havensteden. Aan de westkant de Waddenzee en verder vult deze regio zich met prachtig groene bossen, heuvels en een rijke geschiedenis.
Sønderjylland ligt op zo'n vijf tot zes uur rijden van het oosten van Nederland. De afstanden binnen de regio zijn kort, zo rijd je van Aabenraa naar Sønderborg in een half uur en van de Oostzee naar de Waddenzee in ongeveer een uur. Dussss, Sønderjylland in Denemarken ligt dichtbij Nederland en is verrassend leuk!
Na de oorlog van 1864 hoorde het gebied ruim vijftig jaar bij Duitsland en pas in 1920 besloten de inwoners in een volksstemming dat het noordelijke deel terugging naar Denemarken. Dat de geschiedenis belangrijk was voor deze regio merk/zie/hoor je nog steeds. Er wonen vandaag de dag Duitstalige minderheden en er is een eigen dialect.
Eerste roadtrip tip incoming! Wie vanuit Nederland naar Denemarken rijdt doet er goed aan om te overnachten in Aabenraa, bij bijvoorbeeld Hotel Europa. Aabenraa ligt aan een lange, smalle fjord aan de Oostzeekant en is een fijne eerste overnachting als je vanuit Nederland komt. Je zit er ongeveer een uur na de grens, dus na een lange rit ben je er precies op tijd voor het avondeten. Hoppa. Hotel Europa ligt midden in het centrum aan de H.P. Hanssensgade en heeft een eigen restaurant en pub in de kelder, dus je hoeft na aankomst nergens meer heen. Die pub is verrassend gezellig, want toen wij op een doordeweeks avond arriveerden was het volle boel. Het lokale ontbijt de volgende ochtend (inclusief kiemgroenten, zalm, overnight oats) was heerlijk.
We gaan door! Met als eerste officiële stop op de route Dybbøl Banke. Deze plek heeft glooiende heuvels, een fort, veel groen, een witte molen en uitzicht over het water bij Sønderborg. Hier vond op 18 april 1864 de beslissende slag tussen Denemarken en Pruisen plaats. De Denen verloren en daarmee ook het hele gebied.
De restanten van de schansen liggen verspreid over de heuvels. Je kunt ze te voet bekijken, maar met een gids op de Segway leg je in korte tijd veel meer afstand af. Wij gingen op pad met gids Hans van Outdoor Tours en onderweg stopten we bij de verdedigingswerken om te horen wat er precies gebeurde. Ok, het duurde even voor we de Segway doorhadden, maar na de eerste onwennige minuten stonden we stabiel en waren we een en al oor voor de geschiedenis. Een van de meest interessante manieren waarop wij ooit een geschiedenisles tot ons namen in ieder geval.
Alsik Point of View in Sønderborg
Van Dybbøl rijd je in een paar minuten naar Sønderborg. Parkeer bij het kasteel en loop naar Alsik, het hoge hotel aan het water dat je vanaf elke kant van de stad ziet. Bovenin zit Point of View (en Michelinsterrenrestauran Syttende), een uitkijkpunt waar je Sønderborg overziet met de haven, het kasteel, de bruggen naar het eiland In de verte zien we Dybbøl, bizar hoe dicht de stad bij het slagveld lag.
Café Kislings
Voor een lunch in Sønderborg vonden we Café Kislings een top adres. Een drukke koffiezaak/café waar we naast goede koffie ook echt een heerlijke lunch scoorden. Favoriet was de kipsalade op roggebrood, net zoals de Kislings Shrimp Sandwich met heel veel garnalen op zuurdesembrood met huisgemaakte aioli. Bestellen gaat aan de bar en binnen is het gezellig zitten. Liever iets rustiger? Er zit een terras aan de voorkant van de zaak en er is een binnentuin.
Ook leuk in Sønderborg is Café Fika.
De Deense kunstenaar Thomas Dambo bouwt reusachtige trollen van sloophout en verstopt ze in bossen over de hele wereld. Een daarvan staat in het bos bij Løgumkloster, een kleine stad aan de westkant van Sønderjylland. En als je er dan toch bent… dan ga je even blieken! Ofja, even…
Het principe van Dambo’s trollen is dat je ze moet zoeken. Er staat geen groot bord bij de ingang van het bos, maar het speurwerk doe je zelf. Dat maakt het natuurlijk ook leuk voor kinderen! Tip van flip: kijken op de Trollmap waar je ongeveer moet wezen.
Twintig minuten ten noorden van Løgumkloster ligt een heel bijzonder stuk Denemarken. Het landschap is hier vlak en open en het waait er zo nu en dan hard. Je bent in de marsk, oftewel de uitgestrekte kwelders langs de Waddenzee. Dat is dezelfde Waddenzee die we in Nederland kennen, maar dan een paar honderd kilometer noordelijker. Sinds 2014 staat ook het Deense deel op de UNESCO Werelderfgoedlijst.
Midden in dat landschap, bij Skærbæk, ligt Marsk Camp. Hier kun je in luxe kamperen. Je kunt er terecht met je camper, maar wij kozen voor een overnachting in een glampingtent. De tenten zijn comfortabel ingericht en beschikken over fijne bedden, een eigen terras en allerlei praktische extra’s. Bij aankomst stond er bovendien een fles bubbels klaar. Yay!
Je hoeft het terrein niet af om lekker te eten. Bij Restaurant Marsk schuif je aan voor lunch of diner met gerechten van lokale ingrediënten. Het restaurant kijkt uit over het omliggende landschap en de Marsk Tower. Die toren is sowieso een bezoekje waard. Het ontwerp komt van Bjarke Ingels Group (BIG) en de constructie slingert als een DNA-streng omhoog. Eenmaal boven, op zo’n 25 meter hoogte, kijk je uit over de marsk, het Waddengebied en naar Esbjerg, Ribe en Rømø.
En mocht je nog energie over hebben: er is ook een 18-holes minigolfbaan.
Een van de leukste activiteiten die we deden in onze trip, thanks to oesterman Jesper! Bij laagwater loop je met gids Jesper het wad op, op zoek naar wilde oesters. Het gaat om de Japanse oester, een soort die hier oorspronkelijk niet thuishoort, maar zich de afgelopen decennia enorm heeft verspreid in de Waddenzee. Zonder begeleiding oprapen kan, maar een gids laat zien waar je moet zoeken, hoe je ze openmaakt en hoe je ze eet.
Neem kleding mee die vies en nat mag worden. En nog leuker is als je de oestersafari boekt in combinatie met een barbecue/grill event, dan kun je na je oestersafari zelf aan de slag met het bereiden van de oesters op verschillende manieren. Dat vindt plaats bij de distilleerderij een stuk verderop. Sowieso is dat laatste een tip om te gaan kijken, want er worden fantastische gin en andere likeuren gemaakt bij de Marskdestilleriet.
Haderslev ligt aan de oostkant, aan het einde van een fjord en heeft een van de mooiste oude centra van Sønderjylland. Parkeer aan het Hertug Hans Plads en loop naar de kathedraal, die hoog boven de stad uitsteekt. Rondom de kathedraal liggen smalle straten met oude koopmanshuizen en vakwerkgevels. Qua horeca vonden we leuk: Mason & Vito voor koffie, Tappo Winebar & Shop en Skøtts Kaffebar.
Wie na alle geschiedenis zin heeft in adrenaline, rijdt naar Genner Hoel, tussen Aabenraa en Haderslev. Genner HighPark ligt in een bosrijke kloof en noemt zichzelf het wildste klimpark van Zuid-Jutland. Er zijn zes klimparcoursen, een zipline die je dwars over de kloof schiet en als afsluiter een vrije val van twintig meter.
Na het klimpark heb je honger, en het pannenkoekenhuis van Genner Hoel ligt om de hoek. Pannenkoeken in Denemarken zijn something else… Je kiest uit hartige pannenkoeken (aanrader) of zoete dessertpannenkoeken.
Een kwartier van Genner, aan de Oostzee bij Aabenraa, liggen de tiny houses van Tiny Seaside Skarrev. En die zijn zo leuk, romantisch, knus en knap. Het zijn kleine, compleet ingerichte huisjes (tiny houses dus) pal aan het strand. Outdoor op de beste manier mogelijk. Het terrein heeft een buitensauna en die moet je echt proberen. Eerst opwarmen, dan naar buiten en uitkijken over de Oostzee en met een beetje geluk zie je zelfs de zeilboten voorbij varen. Om de Tiny Houses heen zijn fantastische wandelroutes, een betere afsluiting van Sønderjylland is er niet.